เป็นหนี้!! เราไม่อยากเป็น แต่บางครั้งก็เลี่ยงไม่ได้. เมื่อพูดถึงหนี้ หลายคนจะนึกถึง หนี้สินที่ทำให้เกิดปัญหาทางการเงิน และทำให้ชีวิตเครียดขึ้น. แต่เราต้องรู้ด้วยว่า หนี้ ไม่ได้มีแค่ด้านลบเท่านั้น เพราะหนี้บางอย่างก็ทำให้เกิดผลดีกับเราและทำให้คุณภาพชีวิตดีขึ้นด้วย. แต่เราก็ต้องตรวจสอบกันว่า ฉันอยากมีหนี้แบบไหน หรือกำลังเจอกับหนี้ลักษณะไหนอยู่. ก่อนอื่นเราลองมาทำความเข้าใจมากขึ้น กับหนี้ดีและหนี้ไม่ดีกันหน่อยดีกว่า

หนี้ดี

debt thailand

Darkfoxelixir/shutterstock.com

หนี้ดี คือ หนี้ที่ทำให้เกิดประโยชน์ ก่อให้เกิดรายได้หรือประโยชน์มากกว่ารายจ่ายหรือมีข้อเสีย. คล้ายๆกับการยืมเงินในอนาคตมาใช้ เพื่อทำให้คุณภาพชีวิตของเราดีขึ้น ถึงแม้จะต้องจ่ายคืนในเวลาต่อมา. แต่จะแย่แค่ไหน ถ้าหนี้นั้นไม่ได้มาจากแหล่งที่ถูกต้อง หรือสถาบันทางการเงินที่เชื่อถือได้ มีดอกเบี้ยที่แพงเกินไป แน่นอน แบบนี้ก็จะก่อให้เกิดความเครียดตามมา.ดังนั้น ขอเรามาดูตัวอย่างด้วยกัน ที่จะช่วยตรวจสอบหนี้ของเรา.

หนี้เพื่อการศึกษา

อาจจะเป็นของตนเองหรือคนในครอบครัว ซึ่งถือเป็นหนี้ดี เพราะจะช่วยส่งเสริมคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้นได้ การมีการศึกษาที่ดี เมื่อเรียนจบก็จะมีโอกาสที่จะได้งานดีๆทำ มีสังคมที่ดี เป็นต้น สำหรับหนี้ประเภทนี้ เราส่วนใหญ่จะกู้ยืมเงินจาก (กยศ.) ซึ่งเป็นศูนย์ช่วยเหลือด้านการเรียนการศึกษาสำหรับนักเรียนที่มีฐานะยากจน จนถึงปานกลาง แต่ต้องมีระดับการเรียนที่ดีด้วยเช่นกัน จึงจะสามารถกู้ยืมเงินนี้เพื่อการศึกษาได้.

หนี้จากการซื้ออสังหาริมทรัพย์

เป็นหนี้เพื่อก่อให้เกิดที่อยู่อาศัย ซึ่งถือว่าเป็นสิ่งจำเป็นในการดำรงชีวิต ยิ่งโดยเฉพาะในการสร้างครอบครัว ดังนั้น หนี้จากการซื้อบ้านจึงเป็นหนี้ที่ถือว่าดี เพราะจะช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้น มีที่อยู่อาศัยเป็นหลักเป็นแหล่ง ยิ่งในปัจจุบันนี้ก็มีบ้านที่ให้ซื้อแบบผ่อนชำระในระยะยาวหลายแห่งด้วย หรืออาจจะกู้เงินจากธนาคารไปซื้อบ้าน แล้วผ่อนชำระธนาคารแทนก็ได้ เพราะดอกเบี้ยที่ถูกกว่า หรือเป็นสถาบันการเงินที่มั่นคง จึงทำให้ผ่อนชำระได้แบบสบายๆได้บ้าง และยังมีการกู้ธนาคารเพื่อลงทุนในการซื้อบ้านหรือคอนโดมิเนียมแล้วนำค่าเช่ามาจ่ายดอกเบี้ยในแต่ละเดือนก็เป็นหนี้ที่ดีที่กำลังนิยมในขณะนี้อีกด้วย

หนี้จากการซื้อรถ

ถ้ารถที่ได้มาช่วยเราในการประกอบอาชีพ กู้ซื้อรถแล้วมีรายได้มากขึ้นเพราะอาชีพหรืองานที่เราทำมันจำเป็นต้องใช้รถ ก็ถือเป็นหนี้ที่ดีด้วย แต่การซื้อรถต้องระวัง เพราะรถนั้นเป็นสินทรัพย์ที่เสื่อมค่าลงทุกวันได้ ดังนั้นเราก็ต้องไม่ลืมคิดถึงเรื่องค่าเสื่อมและรายจ่ายอื่นๆที่อาจจะตามมาภายหลังจากที่เรามีรถด้วยเช่นกัน.

หนี้เพื่อธุรกิจ

อาจจะเป็นหนี้ที่เกิดจากการกู้ยืมเงิน เพื่อนำมาลงทุนสร้างธุรกิจ หรือขยายธุรกิจของตนให้เติบโตยิ่งขึ้นไปอีก จึงถือเป็นหนี้ดี เพราะจะทำให้ก่อเกิดประโยชน์ตามมานั่นเอง แต่ยังไงก็ตาม ต้องทำให้แน่ใจว่าการกู้ยืมเงินเพื่อธุรกิจนั้น ก็ควรกู้ในขอบเขตที่สามารถควบคุมได้ และมั่นใจว่าจะจ่ายชำระคืนได้โดยไม่มีปัญหาภายหลัง หรือ กู้ในจำนวนที่ไม่เกินกำลังที่ตนเองจะทำได้นั่นเอง.

เอาล่ะ ตอนนี้ถึงคราวที่เราจะมารู้ถึงหนี้อีกชนิดหนึ่งที่ต้องสนใจไม่แพ้กันเพื่อความไม่ประมาท

หนี้ไม่ดี

หนี้ไม่ดี หรือหนี้เลวก่อให้เกิดรายจ่ายมากกว่ารายได้.อาจจะสร้างความสุขทางใจแต่ก็ในระยะสั้นเท่านั้น ซึ่งนอกจากจะไม่ก่อให้เกิดผลประโยชน์ใดๆแล้ว ในระยะยาว ก็อาจก่อให้เกิดปัญหาหนี้สินก้อนโตตามมา จนชีวิตอาจต้องจมปลักอยู่กับวงจรหนี้สินมากมายอีกด้วยเช่นกัน.

หนี้บ้านหรือหนี้คอนโดที่แพงเกินความจำเป็น

เป็นหนี้ที่เกิดจากการซื้อบ้านหรือคอนโดที่มีราคาแพงมากเกินไปจนเกินความจำเป็น แม้จะเป็นการสร้างหลักแหล่งความมั่นคงให้กับตนเอง หรือยกระดับคุณภาพชีวิต แต่ก็ใช่ว่าจะต้องซื้อบ้านหรือคอนโดที่มีราคาแพงมากเกินไปจริงไหม โดยเฉพาะหากยอดผ่อนชำระในแต่ละเดือนสูงกว่าหรือเกือบเทียบเท่ารายได้ที่เรามีอยู่ ก็ย่อมเกิดปัญหาการเงินตามมาแน่นอน และเนื่องจากเงินไม่พอจ่ายค่าผ่อนบ้าน หรือมีเงินเหลือไม่พอที่จะจ่ายค่าใช้จ่ายอื่นๆ ยิ่งทำให้ไม่สามารถมีเงินที่จะใช้ไปจนตลอดเดือนได้และนำมาซึ่งหนี้ต่อๆไปอีก.

หนี้บัตรเครดิต

อาจจะเป็นแค่บัตรเครดิต และแม้จะเป็นตัวช่วยที่จะทำให้เกิดสภาพคล่องในการใช้จ่ายเงินมากขึ้น แต่ถ้าหากมองถึงความจำเป็นแล้ว บอกได้เลยว่าความจำเป็นแทบจะไม่มีเลยด้วยซ้ำ และยังทำให้เกิดรายจ่ายสูงขึ้นและตามมาด้วยดอกเบี้ยอีกด้วย ซึ่งจากสถิติพบว่า มีผู้ที่มีปัญหาจากการใช้บัตรเครดิตเป็นจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ และเนื่องจากยอดหนี้บัตรเครดิตสูงกว่ารายรับ ทำให้เงินไม่พอจ่ายจนก่อให้เกิดดอกเบี้ยทบต้นทบดอกเข้าไปอีก จนกลายเป็นหนี้ก้อนโตตามมาซึ่งยากที่จะแก้ไขในที่สุดด้วยเช่นกัน.

หนี้ที่กู้ยืมเพื่อการบริโภคต่างๆ

คือการเน้นที่ความสบายเป็นหลัก เช่น การกู้ซื้อรถโดยไม่มีความจำเป็นหรือไม่สามารถนำรถไปหารายได้เพิ่มได้ และรวมถึงการกู้ยืมเพื่อไปเที่ยวก่อน แล้วกลับมาจ่ายทีหลัง ก็สร้างภาระตามมาไม่น้อยเลยทีเดียว.

แต่ถึงอย่างนั้นหนี้เลวก็ไม่ใช่ว่าจะเป็นไม่ได้ แต่ว่าเราต้องรู้ว่าเราควรมีหนี้เลวอย่างพอเหมาะไม่เยอะจนเกินไปเท่านั้นเอง. ทุกวันนี้จำเป็นจริงๆ ที่จะเช็คดูว่าหนี้ที่เป็นอยู่ ตั้งอยู่ในความเหมาะสมหรือกำลังแย่เข้าขั้นวิกฤติ โดยจากการวิเคราะห์ พบว่า ระดับหนี้ที่เหมาะสมและไม่ส่งผลกระทบต่อสถานะทางการเงิน ควรอยู่ที่ประมาณไม่เกิน 45% ของรายได้ทั้งหมด ตัวอย่างเช่น มาร์ค มีรายได้ต่อเดือน 15,000 บาท ดังนั้น เขาจะต้องมีหนี้ไม่เกิน (15,000 x 45)/100 = 6,750 บาท ถึงจะอยู่ในระดับที่เหมาะสม.

โดยจากตัวอย่าง หากมาร์คมีหนี้มากกว่านี้ สถานะทางการเงินของเขา ก็จะอยู่ในระดับที่ลำบาก และอาจมีปัญหาการเงินตามมา เช่น เงินเดือนไม่พอใช้ หรือต้องยืมเงินผู้อื่น จนทำให้เป็นหนี้พอกพูนยิ่งขึ้นไปอีก.

คราวนี้เราได้รู้แล้วว่าอะไรคือ หนี้ดีและหนี้ไม่ดี ก็จะช่วยลดโอกาสที่เราเป็นหนี้ได้มากขึ้น. และจะเห็นได้ว่า หนี้สิน มีทั้งหนี้ดีและหนี้ไม่ดี ขึ้นอยู่กับว่าเราเลือกที่จะสร้างหนี้แบบไหน แต่อย่างไรก็ตาม ไม่ว่าจะเป็นหนี้ดีหรือไม่ดี การที่มีหนี้สินมากเกินไปจนไม่สามารถหาเงินมาชำระได้ทัน ก็จะทำให้เกิดปัญหาตามมาได้เสมอ ดังนั้นควรเป็นหนี้อย่างที่พอเหมาะ หรือพยายามไม่เป็นหนี้เลยจะดีมากกว่า แล้วชีวิตของเราก็จะจะพบกับอิสรภาพทางการเงินที่แท้จริงได้อย่างแน่นอน.